تاریخچه گروه مدیریت سلامت، ایمنی و محیطزیست (HSE)
گروه مدیریت سلامت، ایمنی و محیطزیست (HSE) دانشگاه علوم پزشکی سمنان، در راستای نیاز روزافزون صنایع و سازمانهای کشور به تربیت نیروی انسانی متخصص در حوزههای سلامت، ایمنی و محیطزیست و با توجه به سیاستهای کلان کشور در توسعه پایدار و اقتصاد مقاومتی، در سال ۱۳۹۶ پیشنهاد تأسیس آن مطرح گردید.
پس از تصویب در مراجع دانشگاهی و وزارت بهداشت، این گروه در سال ۱۳۹۸ رسماً فعالیت خود را با پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد مدیریت HSE آغاز نمود.
از آغاز تاکنون، گروه با بهرهمندی از اعضای هیئتعلمی متخصص، برنامههای آموزشی و پژوهشی خود را در راستای ارتقای ایمنی، سلامت و پایداری زیستمحیطی در صنایع و سازمانها دنبال میکند.
اعضای هیئتعلمی و توانمندیها
در حال حاضر، گروه HSE دارای5 عضو هیئتعلمی شامل ۱ استاد تمام، 1 دانشیار و ۳ استادیار است که در زمینههای تخصصی متنوعی از جمله مدیریت ریسک، بهداشت محیط، ایمنی صنعتی و سلامت در بلایا فعالیت دارند.
اعضای گروه علاوه بر تدریس دروس تخصصی، در پروژههای پژوهشی، مشاورههای صنعتی، کارگاههای آموزشی و طرحهای ملی و منطقهای نیز مشارکت فعال دارند.
معرفی رشته مدیریت سلامت، ایمنی و محیطزیست (HSE)
رشته مدیریت HSE (Health, Safety and Environment) یک رشته میانرشتهای و کاربردی است که تلفیقی از علوم بهداشت، ایمنی صنعتی، محیطزیست و مدیریت بهشمار میآید.
هدف از این رشته، تربیت متخصصانی است که بتوانند با دیدگاه جامع، مخاطرات انسانی، فنی و زیستمحیطی را در صنایع، سازمانها و پروژههای عمرانی شناسایی، ارزیابی و کنترل کنند.
اهداف کلی رشته:
- پیشگیری از بروز حوادث شغلی، بیماریهای ناشی از کار و پیامدهای زیستمحیطی
- ارتقای سیستمهای مدیریت ایمنی و سلامت در سازمانها
- کمک به تحقق توسعه پایدار با رویکرد کاهش اثرات زیستمحیطی و انسانی
- تربیت نیروهای متخصص برای پیادهسازی سیستمهای مدیریتی نظیر ISO 45001، ISO 14001 و ISO 9001
اهمیت و ضرورت رشته
با توسعه سریع صنایع، شهرکهای صنعتی، پروژههای انرژی و افزایش خطرات انسانی و زیستمحیطی، نیاز به متخصصان HSE بیش از گذشته احساس میشود.
مدیریت مؤثر سلامت، ایمنی و محیطزیست از الزامات کلیدی برای توسعه پایدار، افزایش بهرهوری و کاهش خسارات انسانی و مالی در کشور است.
متخصصان HSE با رویکرد پیشگیرانه، در خط مقدم حفاظت از سلامت نیروی انسانی، محیطزیست و داراییهای سازمانی قرار دارند.
برنامههای آموزشی و پژوهشی
این گروه با اجرای برنامه مصوب آموزشی در مقطع کارشناسی ارشد و با هدف ارتقای دانش و مهارتهای تخصصی دانشجویان، فعالیت میکند.
همچنین برگزاری دورههای کوتاهمدت، سمینارها، کارگاههای تخصصی و طرحهای تحقیقاتی در دستور کار گروه قرار دارد.
از برنامههای آتی گروه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- توسعه مقاطع تحصیلات تکمیلی (دکتری HSE)
- گسترش همکاریهای بینالمللی و صنعتی
- اجرای طرحهای تحقیقاتی مشترک با صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و نیروگاهی
- راهاندازی مرکز مشاوره و خدمات تخصصی HSE دانشگاه
امکانات و تجهیزات آموزشی و پژوهشی
گروه HSE دارای امکانات و آزمایشگاههای تخصصی مشابه گروه بهداشت حرفهای است که شامل موارد زیر میباشد:
- آزمایشگاه اندازهگیری عوامل زیانآور محیط کار (فیزیکی، شیمیایی، بیولوژیکی)
- آزمایشگاه تهویه صنعتی و کنترل آلودگی هوا
- آزمایشگاه ارگونومی و عوامل انسانی
- آزمایشگاه ایمنی و اطفای حریق
- آزمایشگاه پایش زیستمحیطی (آب و فاضلاب)
- آزمایشگاه شیمی تجزیه
- Skill Lab
حوزههای فعالیت تخصصی گروه HSE
- مدیریت و ارزیابی ریسکهای ایمنی، بهداشتی و زیستمحیطی
- مدیریت بحران و شرایط اضطراری در صنایع
- ممیزی، بازرسی و طراحی سیستمهای مدیریت HSE
- پایش و کنترل آلودگیهای زیستمحیطی
- آموزش و ارتقای فرهنگ ایمنی و سلامت در سازمانها
- مطالعات توسعه پایدار و ارزیابی اثرات زیستمحیطی (EIA)
- تدوین استانداردها و دستورالعملهای اجرایی در صنایع
فرصتهای شغلی فارغالتحصیلان
فارغالتحصیلان رشته مدیریت HSE میتوانند در نهادها و سازمانهای زیر مشغول به کار شوند:
- صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، فولاد، سیمان و خودروسازی
- نیروگاهها، پالایشگاهها و پروژههای عمرانی بزرگ
- وزارت بهداشت، وزارت کار و سازمان محیط زیست
- شرکتهای مشاورهای HSE و خدمات ایمنی صنعتی
- مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی
- شرکتهای بیمه و ارزیابی خسارت صنعتی
مهارتهای مورد نیاز دانشجویان و متخصصان HSE
- توانایی شناسایی و ارزیابی ریسکهای شغلی و زیستمحیطی
- تسلط بر سیستمهای مدیریت یکپارچه HSE و استانداردهای بینالمللی
- آشنایی با نرمافزارهای تخصصی(HIRA، MATLAB، SPSS، PHAST و...)
- مهارت در آموزش و ارتقای فرهنگ ایمنی
- توانایی تحلیل دادهها و گزارشنویسی فنی
- مهارت ارتباطی و کار گروهی در محیطهای چندرشتهای
پروژهها و لاینهای تحقیقاتی گروه
- تحلیل خطر و مدیریت ریسک در صنایع
- ارزیابی و کنترل آلایندههای زیستمحیطی
- توسعه مدلهای پایش سلامت شغلی
- مطالعات ارگونومی و بهینهسازی محیط کار
- مدیریت بحران، شرایط اضطراری و آمادگی در بلایا
- ارتقای سلامت و ایمنی شغلی در صنایع بزرگ استان